Παθήσεις Υψηλού Κινδύνου

Σε ορισμένες περιπτώσεις, κατά τη διερεύνηση μιας αλλοίωσης με βιοψία κόπτουσας βελόνας (core biopsy), αναδεικνύονται βλάβες που, αν και καλοήθεις, σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης κακοήθειας στο μέλλον ή με συνύπαρξη καρκινικών αλλοιώσεων στους γύρω ιστούς.

Οι αλλοιώσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως παθήσεις υψηλού κινδύνου και αποτελούν συχνά διαγνωστική και κλινική πρόκληση, καθώς απαιτούν προσεκτική και εξατομικευμένη αντιμετώπιση.

Κλινική σημασία και τρόποι αντιμετώπισης

Μετά τη διάγνωση παθήσεων υψηλού κινδύνου, οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν:

• χειρουργική (ανοιχτή) βιοψία για πλήρη αφαίρεση της βλάβης

• ένταξη σε πρόγραμμα στενής παρακολούθησης

• προφυλακτική φαρμακευτική αγωγή, συνήθως με ορμονοθεραπεία

Οι παθήσεις υψηλού κινδύνου δεν αποτελούν καρκίνο, αλλά ενδιάμεσες αλλοιώσεις που απαιτούν αυξημένη εγρήγορση. Η σωστή ερμηνεία τους βασίζεται στη συνδυαστική αξιολόγηση απεικονιστικών ευρημάτων, ιστολογικού αποτελέσματος και ατομικού ή οικογενειακού ιστορικού.

Εξατομικευμένη προσέγγιση

Η επιλογή μεταξύ χειρουργικής εκτομής, παρακολούθησης ή προληπτικής αγωγής δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Παράγοντες όπως:

• ηλικία

• ορμονική κατάσταση

• πυκνότητα μαστών

• γενετικό υπόβαθρο

επηρεάζουν καθοριστικά τη λήψη αποφάσεων. Η εξατομίκευση αποτελεί βασικό στοιχείο της σύγχρονης χειρουργικής του μαστού.

Παθήσεις Υψηλού Κινδύνου του Μαστού – Διαγνωστική και Κλινική Προσέγγιση

Άτυπη υπερπλασία των πόρων (ADH)

Πρόκειται για καλοήθη αλλοίωση με διαταραχή της αρχιτεκτονικής των πόρων.

• Όταν διαγνωστεί σε ανοιχτή βιοψία και αφαιρεθεί πλήρως, δεν απαιτείται περαιτέρω παρέμβαση.

• Όταν ανευρεθεί σε διαδερμική βιοψία, προτείνεται χειρουργική εκτομή ή στενή παρακολούθηση, ανάλογα με το ιστορικό της ασθενούς.

Άτυπη λοβιακή υπερπλασία (ALH)

Η άτυπη λοβιακή υπερπλασία αποτελεί λοβιακή νεοπλασία χωρίς χαρακτηριστικά απεικονιστικά ευρήματα και συχνά ανευρίσκεται τυχαία.
Απαιτεί στενή παρακολούθηση, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί χειρουργική εκτομή, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει επιβαρυμένο ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό.

Λοβιακό καρκίνωμα in situ (LCIS)

Το LCIS σήμερα δεν θεωρείται καρκίνος, αλλά λοβιακή νεοπλασία υψηλού κινδύνου.
Η σύγχρονη αντιμετώπιση περιλαμβάνει:

• στενή μακροχρόνια παρακολούθηση

• προφυλακτική ορμονοθεραπεία (π.χ. ταμοξιφαίνη ή ραλοξιφαίνη)

Όταν ανευρίσκεται σε core biopsy, προτείνεται εκτομή της βλάβης για αποκλεισμό συνυπάρχουσας κακοήθειας, ιδιαίτερα σε πλειόμορφο LCIS. Ο αυξημένος κίνδυνος αφορά και τους δύο μαστούς.

Επίπεδη επιθηλιακή υπερπλασία (FEA)

Συνήθως ανευρίσκεται σε βιοψία μικροαποτιτανώσεων.
Παρότι δεν αυξάνει πάντα τον κίνδυνο καρκίνου, σε μικρό ποσοστό μπορεί να συνυπάρχει με:

• μη διηθητικό καρκίνο (DCIS)

• σωληνώδες καρκίνωμα

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χειρουργική εκτομή μπορεί να προταθεί από τον ειδικό.

Πολλαπλή θηλωμάτωση

Σε αντίθεση με τα μονήρη θηλώματα, η πολλαπλή θηλωμάτωση αυξάνει τον κίνδυνο κακοήθειας και συνήθως απαιτεί χειρουργική αφαίρεση.

Ακτινωτή ουλή

Πρόκειται για αλλοίωση που μιμείται απεικονιστικά τον καρκίνο του μαστού λόγω ακτινωτής διαταραχής της αρχιτεκτονικής.
Πρέπει πάντοτε να αφαιρείται χειρουργικά.

Φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα

Όγκος του μαστού με ταχεία ανάπτυξη και πιθανό κακοήθες δυναμικό.
Απαιτεί χειρουργική αφαίρεση με υγιή όρια, καθώς εμφανίζει συχνές υποτροπές.

Συμπερασματικά

Οι παθήσεις υψηλού κινδύνου απαιτούν υπεύθυνη, τεκμηριωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση. Στόχος δεν είναι η υπερθεραπεία, αλλά η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση πιθανής κακοήθειας, με σεβασμό στην ποιότητα ζωής και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

Η σωστή λήψη ιστορικού και η εκτίμηση κινδύνου αποτελούν βασικό μέρος της αντιμετώπισης και αναλύονται εκτενώς στη σχετική ενότητα.