Χειρουργική θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού ξεκινά συνήθως με τη χειρουργική θεραπεία, η οποία περιλαμβάνει τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου και τη διερεύνηση των λεμφαδένων της σύστοιχης μασχαλιαίας κοιλότητας.

Παρά την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι η διάγνωση συνεπάγεται απώλεια του μαστού, στις περισσότερες περιπτώσεις σήμερα αφαιρείται μόνο ο όγκος και ο λεμφαδένας φρουρός, χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και τις σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές.

Είδη χειρουργικών επεμβάσεων

Οι χειρουργικές επεμβάσεις στον καρκίνο του μαστού διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

συντηρητικές επεμβάσεις με διατήρηση του μαστού
μαστεκτομή
χειρουργική της μασχάλης

Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξατομικεύεται για κάθε ασθενή, με βάση τα χαρακτηριστικά της νόσου και τις προσωπικές ανάγκες της γυναίκας.

Συντηρητικές επεμβάσεις – Διατήρηση του μαστού

Η ογκεκτομή αποτελεί σήμερα την πιο συχνά εφαρμοζόμενη μορφή χειρουργικής θεραπείας. Πρόκειται για την επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται ο όγκος μαζί με μικρό τμήμα υγιούς ιστού γύρω του, εξασφαλίζοντας ογκολογική ασφάλεια.

Η ογκεκτομή, σε συνδυασμό με τη μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία, θεωρείται απολύτως ασφαλής θεραπευτική επιλογή. Για να είναι εφικτή, ο όγκος πρέπει να είναι σχετικά μικρός σε σχέση με το μέγεθος του μαστού, κάτι που επιτυγχάνεται κυρίως μέσω του τακτικού προληπτικού ελέγχου.

Σε περιπτώσεις μη ψηλαφητών βλαβών, πριν από το χειρουργείο τοποθετείται συρμάτινος οδηγός ή ειδικός εντοπιστικός δείκτης, ώστε να εξασφαλιστεί η ακριβής αφαίρεση της βλάβης.

Ογκοπλαστική χειρουργική

Σε μεγαλύτερους όγκους ή σε περιπτώσεις πολλαπλών βλαβών στο ίδιο τμήμα του μαστού, μπορούν να εφαρμοστούν τεχνικές ογκοπλαστικής χειρουργικής. Με τη χρήση τεχνικών δανεισμένων από την πλαστική χειρουργική, είναι δυνατή η διατήρηση ενός άριστου αισθητικού αποτελέσματος, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ογκολογική ασφάλεια.

Οι τεχνικές αυτές περιλαμβάνουν:

ανακατανομή του υπάρχοντος μαστικού ιστού (volume displacement)
χρήση αυτόλογων κρημνών από άλλες περιοχές του σώματος (volume replacement)

Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται αποκατάσταση του μαστού χωρίς τη χρήση ενθεμάτων.

Μαστεκτομή

Όταν η συντηρητική επέμβαση δεν είναι εφικτή, η χειρουργική θεραπεία περιλαμβάνει μαστεκτομή, δηλαδή την αφαίρεση ολόκληρου του μαστικού αδένα.

Στο παρελθόν, η τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή αποτελούσε τη συχνότερη επέμβαση. Σήμερα εφαρμόζεται σπανιότερα και, στις περισσότερες περιπτώσεις, προτιμάται η απλή μαστεκτομή σε συνδυασμό με βιοψία φρουρού λεμφαδένα.

Σε επιλεγμένες ασθενείς, και όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις, μπορεί να πραγματοποιηθεί μαστεκτομή με διατήρηση του δέρματος ή και της θηλής–θηλαίας άλω (skin sparing ή nipple sparing mastectomy), διευκολύνοντας την άμεση ή μελλοντική αποκατάσταση του μαστού.

Ενδείξεις μαστεκτομής

προσωπική επιλογή της γυναίκας
αδυναμία χορήγησης ακτινοθεραπείας
όγκοι που δεν ανταποκρίθηκαν στη χημειοθεραπεία
εκτεταμένο DCIS (μη διηθητικός καρκίνος)
προηγούμενη ακτινοθεραπεία στην ίδια περιοχή
φλεγμονώδης καρκίνος μαστού
πολυεστιακός καρκίνος
προφυλακτική μαστεκτομή σε γυναίκες με μεταλλάξεις BRCA1 ή BRCA2

Χειρουργική της μασχάλης

Η χειρουργική θεραπεία του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνει και τη διερεύνηση των λεμφαδένων της μασχάλης, προκειμένου να αξιολογηθεί με ακρίβεια η έκταση της νόσου.

Στο παρελθόν, οι εκτεταμένοι λεμφαδενικοί καθαρισμοί προκαλούσαν σημαντικές επιπλοκές, όπως λεμφοίδημα και περιορισμό της κινητικότητας του άνω άκρου.

Λεμφαδένας φρουρός

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η νόσος ακολουθεί συγκεκριμένη λεμφική διαδρομή και προσβάλλει αρχικά έναν συγκεκριμένο λεμφαδένα, τον λεμφαδένα φρουρό. Με τη χρήση ειδικών τεχνικών σήμανσης πριν από το χειρουργείο, ο λεμφαδένας αυτός αφαιρείται και εξετάζεται άμεσα.

Εάν ο λεμφαδένας φρουρός είναι αρνητικός, αποφεύγεται ο εκτεταμένος καθαρισμός της μασχάλης. Ακόμη και όταν απαιτείται περαιτέρω λεμφαδενική αφαίρεση, η συνδυαστική χρήση ακτινοθεραπείας επιτρέπει την αποφυγή ριζικών εκτομών, μειώνοντας τις επιπλοκές.

Συμπερασματικά

Η σύγχρονη χειρουργική θεραπεία του καρκίνου του μαστού στοχεύει όχι μόνο στην ογκολογική ασφάλεια, αλλά και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής και της εικόνας σώματος της γυναίκας.

Η σωστή προεγχειρητική αξιολόγηση, η εξατομίκευση της χειρουργικής προσέγγισης και η στενή συνεργασία χειρουργού, ογκολόγου και ακτινοθεραπευτή αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα και τη μείωση του κινδύνου υποτροπής. Τέλος, η σωστή ενημέρωση ενισχύει τη συνεργασία ιατρού και ασθενούς μακροπρόθεσμα.