Μαστοδυνία (μασταλγία)
Η μαστοδυνία, γνωστή και ως μασταλγία, είναι ο πόνος στο στήθος και αποτελεί ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν τις γυναίκες στον ιατρό. Σχεδόν ποτέ δεν σχετίζεται με κακοήθεια, ωστόσο απαιτεί σωστή αξιολόγηση για την αναγνώριση της αιτίας και την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Τι είναι η μαστοδυνία;
Η μαστοδυνία αναφέρεται σε κάθε μορφή πόνου ή ενόχλησης στον μαστό. Μπορεί να αφορά τον έναν ή και τους δύο μαστούς και να έχει διαφορετική ένταση και διάρκεια.
Η μαστοδυνία διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες:
- κυκλική μαστοδυνία
- σχετίζεται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο
- εμφανίζεται συνήθως λίγες ημέρες πριν την περίοδο
- είναι πιο συχνή σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας
- συνήθως υποχωρεί μετά την έμμηνο ρύση
- μπορεί να εμφανίζεται πόνος και στη μέση του κύκλου, κατά την ωορρηξία
- μη κυκλική μαστοδυνία
- δεν σχετίζεται με τον κύκλο
- μπορεί να είναι εντοπισμένη ή διάχυτη
- εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες
- μπορεί να οφείλεται σε τοπικά ή εξωγενή αίτια
Πιθανά αίτια
Η μαστοδυνία μπορεί να οφείλεται σε:
- ορμονικές μεταβολές
- ινοκυστικές αλλοιώσεις του μαστού
- κύστεις ή καλοήθεις όγκους
- φλεγμονές του μαστού
- τραυματισμό, μυοσκελετικό πόνο ή αντανάκλαση πόνου από άλλα σημεία του σώματος (όπως ώμος, αυχένας, πλευρά ή ωμοπλάτη)
- στενά ρούχα ή στηθόδεσμους με έντονη πίεση (π.χ. με μπανέλα)
- κατανάλωση καφεΐνης ή φαρμάκων
- στρες και έντονη κόπωση
- σε ορισμένες περιπτώσεις δεν μπορεί να αναγνωριστεί κάποιο συγκεκριμένο αίτιο
Οι κακοήθειες του μαστού συνήθως δεν εμφανίζονται με πόνο, ειδικά στα αρχικά στάδια. Στο παρελθόν, σε γυναίκες που είχαν ήδη νοσήσει και στη συνέχεια ρωτήθηκαν αναδρομικά για τα αρχικά τους συμπτώματα, ένα μικρό ποσοστό ανέφερε ότι είχε αισθανθεί κάποιο είδος πόνου ή ενόχλησης.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό;
Συνιστάται ιατρική εκτίμηση όταν:
- ο πόνος είναι έντονος ή επίμονος
- δεν σχετίζεται με τον κύκλο
- συνοδεύεται από ψηλαφητή μάζα
- υπάρχει έκκριση από τη θηλή
- παρατηρούνται αλλαγές στο δέρμα του μαστού
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται σε:
- λεπτομερές ιστορικό
- κλινική εξέταση
- απεικονιστικό έλεγχο (υπερηχογράφημα ή μαστογραφία, ανάλογα με την ηλικία και τα ευρήματα)
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και μπορεί να περιλαμβάνει:
- παρακολούθηση και καθησυχασμό
- τροποποίηση διατροφής και τρόπου ζωής
- χορήγηση συμπληρωμάτων ή φαρμακευτικής αγωγής
- αντιμετώπιση υποκείμενης πάθησης, εφόσον υπάρχει
- απλές καθημερινές επιλογές, όπως η χρήση άνετου, μαλακού στηθόδεσμου και η αποφυγή ρούχων που ασκούν έντονη πίεση στον μαστό
Στην καθημερινή κλινική πράξη, πολλές γυναίκες προσέρχονται λόγω πόνου στο στήθος. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν ανευρίσκεται κάποιο ύποπτο εύρημα ή κακοήθεια. Μετά τον κατάλληλο έλεγχο, οι περισσότερες ασθενείς καθησυχάζονται και λαμβάνουν απλές οδηγίες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων τους.
