Καρκίνος του μαστού στην εγκυμοσύνη

Ο καρκίνος του μαστού στην εγκυμοσύνη (pregnancy-associated breast cancer) δεν αφορά μόνο τα περιστατικά που διαγιγνώσκονται κατά τη διάρκεια της κύησης, αλλά και εκείνα που εντοπίζονται έως και 12 μήνες μετά τον τοκετό. Παρότι πρόκειται για σπάνια νόσο, αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο που εμφανίζεται κατά την εγκυμοσύνη.

Η συχνότητα του καρκίνου του μαστού στην εγκυμοσύνη παρουσιάζει σταδιακή αύξηση, γεγονός που σχετίζεται άμεσα με την καθυστέρηση της τεκνοποίησης και τη μεγαλύτερη ηλικία κύησης των γυναικών.

Επιπλέον η έγκαιρη αναγνώριση του καρκίνου του μαστού στην εγκυμοσύνη επιτρέπει ασφαλέστερο θεραπευτικό σχεδιασμό και καλύτερη πρόγνωση μητέρας και εμβρύου.

Ιδιαιτερότητες και διαγνωστικές δυσκολίες

Ο καρκίνος του μαστού στην εγκυμοσύνη συνοδεύεται από ιδιαίτερες διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις, καθώς πρέπει να ληφθεί υπόψη όχι μόνο η υγεία της γυναίκας, αλλά και η ασφάλεια του εμβρύου, καθώς και η μελλοντική γονιμότητα της ασθενούς.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο καρκίνος του μαστού στην εγκυμοσύνη εμφανίζεται ως ψηλαφητή μάζα. Ωστόσο, λόγω των φυσιολογικών ορμονικών αλλαγών της κύησης, οι μαστοί είναι συχνά διογκωμένοι και οιδηματώδεις, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε υποεκτίμηση ή καθυστέρηση της διάγνωσης. Επιπλέον, απουσιάζει ο προληπτικός έλεγχος κατά την εγκυμοσύνη, με αποτέλεσμα η νόσος να ανιχνεύεται συχνά σε πιο προχωρημένο στάδιο.

Διαγνωστική προσέγγιση στον καρκίνο του μαστού στην εγκυμοσύνη

Η διαγνωστική διερεύνηση του καρκίνου του μαστού στην εγκυμοσύνη προσαρμόζεται ώστε να είναι ασφαλής για το έμβρυο.

Απεικονιστικές εξετάσεις

• Υπερηχογράφημα μαστών: αποτελεί την εξέταση εκλογής, καθώς δεν περιλαμβάνει ακτινοβολία.

• Μαστογραφία: μπορεί να πραγματοποιηθεί με κατάλληλη θωράκιση της κοιλιακής χώρας, αν και η ευαισθησία της είναι μειωμένη λόγω αυξημένης πυκνότητας των μαστών.

• Μαγνητική τομογραφία μαστών: δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία, ωστόσο η ασφάλεια του σκιαγραφικού κατά την εγκυμοσύνη δεν έχει τεκμηριωθεί πλήρως και η χρήση της γίνεται με φειδώ.

Η ιστολογική επιβεβαίωση του καρκίνου του μαστού στην εγκυμοσύνη γίνεται με διαδερμική βιοψία (core biopsy). Η πλήρης σταδιοποίηση της νόσου συχνά δεν είναι εφικτή κατά την κύηση.

Χειρουργική και συστηματική θεραπεία

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική θεραπεία του καρκίνου του μαστού στην εγκυμοσύνη θεωρείται γενικά ασφαλής. Συνήθως πραγματοποιείται μαστεκτομή ή ογκεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό της μασχάλης, καθώς οι τεχνικές εντοπισμού του φρουρού λεμφαδένα δεν έχουν επαρκώς μελετηθεί στην κύηση.

Χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία

• Χημειοθεραπεία: μπορεί να χορηγηθεί με σχετική ασφάλεια μετά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

• Ακτινοθεραπεία: αντενδείκνυται κατά τη διάρκεια της κύησης.

• Ορμονοθεραπεία: μετατίθεται για μετά τον τοκετό.

Θεραπευτική στρατηγική ανά τρίμηνο κύησης

Πρώτο τρίμηνο

Στον καρκίνο του μαστού στην εγκυμοσύνη κατά το πρώτο τρίμηνο, εξετάζεται το ενδεχόμενο διακοπής της κύησης. Εναλλακτικά, προτείνεται μαστεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό και έναρξη συστηματικής θεραπείας μετά το δεύτερο τρίμηνο.

Δεύτερο τρίμηνο

Κατά το δεύτερο τρίμηνο μπορεί να πραγματοποιηθεί ογκεκτομή ή μαστεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό, καθώς και έναρξη χημειοθεραπείας. Η ακτινοθεραπεία και η ορμονοθεραπεία αναβάλλονται για μετά τον τοκετό.

Τρίτο τρίμηνο

Στο τρίτο τρίμηνο, η χειρουργική αντιμετώπιση παραμένει εφικτή, ενώ η συστηματική θεραπεία ολοκληρώνεται μετά τον τοκετό, ανάλογα με το στάδιο της νόσου.

Διεπιστημονική προσέγγιση και ψυχολογική υποστήριξη

Η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού στην εγκυμοσύνη απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ χειρουργού μαστού, ογκολόγου, μαιευτήρα και αναισθησιολόγου. Κάθε απόφαση πρέπει να βασίζεται στο στάδιο της νόσου, στα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου και στην ηλικία κύησης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει:

• η τακτική μαιευτική παρακολούθηση,

• ο σωστός χρονισμός των παρεμβάσεων,

• η συζήτηση για μελλοντική γονιμότητα,

• η ψυχολογική υποστήριξη της εγκύου.

Ο θηλασμός δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας ή της ορμονοθεραπείας.

Συμπερασματικά

Ο καρκίνος του μαστού στην εγκυμοσύνη αποτελεί σπάνια αλλά ιδιαίτερα απαιτητική κλινική οντότητα. Με έγκαιρη διάγνωση, σωστό σχεδιασμό και διεπιστημονική συνεργασία, είναι δυνατή η αποτελεσματική ογκολογική αντιμετώπιση χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η κύηση.

Η παραπομπή σε εξειδικευμένο κέντρο μαστού και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την καλύτερη δυνατή πρόγνωση τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.

Βρες περισσότερες πληροφορίες για τον Καρκίνο του μαστού στη 3η ηλικία