Καρκίνος του μαστού στους άνδρες

Ο καρκίνος του μαστού στους άνδρες αποτελεί μια υπαρκτή αλλά ιδιαίτερα σπάνια κακοήθεια. Υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί περίπου στο 1% όλων των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, δηλαδή περίπου 1 άνδρας για κάθε 100 γυναίκες που νοσούν. Παρότι σπάνιος, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σταδιακή αύξηση της συχνότητας εμφάνισής του, με τη μέση ηλικία διάγνωσης να κυμαίνεται μεταξύ 60 και 70 ετών.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Ο καρκίνος του μαστού στους άνδρες εμφανίζεται συχνότερα ως ψηλαφητή μάζα ή σκληρία πίσω από τη θηλή, η οποία συνήθως είναι ανώδυνη. Λόγω του μικρού όγκου μαστικού ιστού στους άνδρες και της απουσίας οργανωμένου προληπτικού ελέγχου, η διάγνωση τίθεται συχνά σε πιο προχωρημένο στάδιο.

Συχνά συνοδά συμπτώματα

• πάχυνση ή εξέλκωση του δέρματος

• εισολκή της θηλής

• εκροή υγρού ή αίματος από τη θηλή

• ψηλαφητοί λεμφαδένες στη σύστοιχη μασχάλη

Η παρουσία οποιουδήποτε από τα παραπάνω θα πρέπει να οδηγεί άμεσα σε ιατρική εκτίμηση, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Παράγοντες κινδύνου

Ο καρκίνος του μαστού στους άνδρες επιπλέον σχετίζεται με συγκεκριμένους γενετικούς, ορμονικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Γενετικοί και κληρονομικοί παράγοντες

• θετικό οικογενειακό ιστορικό

• ύπαρξη άνδρα συγγενή με καρκίνο μαστού

• μεταλλάξεις BRCA1 και BRCA2

• σύνδρομα Klinefelter και Cowden

Ορμονικοί και ιατρικοί παράγοντες

• παθήσεις ήπατος με διαταραχή μεταβολισμού ορμονών

• παθήσεις των όρχεων

• προηγηθείσα ακτινοθεραπεία θώρακα

• χορήγηση οιστρογόνων

Παράγοντες τρόπου ζωής

• παχυσαρκία

• αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ

• έλλειψη σωματικής άσκησης

⚠️ Η γυναικομαστία από μόνη της δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου, ωστόσο κάθε περίπτωση πρέπει να διερευνάται ώστε να αποκλειστεί κακοήθεια.

Ρόλος της γενετικής συμβουλευτικής

Σε άνδρες με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό, η γενετική συμβουλευτική έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ανίχνευση γονιδιακών μεταλλάξεων μπορεί να επηρεάσει:

• τον τρόπο παρακολούθησης

• την επιλογή θεραπείας

• την πρόληψη σε συγγενικά πρόσωπα

Διαγνωστική προσέγγιση

Η διάγνωση ακολουθεί αντίστοιχα πρωτόκολλα με αυτά των γυναικών.

Απεικονιστικός έλεγχος

• μαστογραφία

• υπερηχογράφημα μαστού

• μαγνητική τομογραφία μαστών (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)

Ιστολογική επιβεβαίωση

Η οριστική διάγνωση τίθεται με βιοψία, η οποία μπορεί να γίνει:

• με κόπτουσα βελόνα (core biopsy)

• με λεπτή βελόνα (FNA)

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Ο καρκίνος του μαστού στους άνδρες  αντιμετωπίζεται με τα σύγχρονα ογκολογικά πρωτόκολλα και εξατομικεύεται.

Χειρουργική θεραπεία

Η επέμβαση εκλογής είναι συνήθως η μαστεκτομή, λόγω:

• μικρού μεγέθους ανδρικού μαστού

• συχνής εντόπισης πίσω από τη θηλή

Σε κλινικά αρνητική μασχάλη πραγματοποιείται βιοψία λεμφαδένα φρουρού, ενώ σε επιβεβαιωμένη διήθηση ακολουθεί λεμφαδενικός καθαρισμός.

Συμπληρωματικές θεραπείες

Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του όγκου:

• χημειοθεραπεία

• ακτινοθεραπεία

• ορμονοθεραπεία, με προτίμηση στην ταμοξιφαίνη για 5–10 έτη

Καθυστέρηση διάγνωσης και κοινωνικοί παράγοντες

Η αντίληψη ότι οι παθήσεις του μαστού αποτελούν «γυναικείο πρόβλημα» οδηγεί πολλούς άνδρες σε καθυστέρηση αναζήτησης ιατρικής βοήθειας. Αυτό συχνά μεταφράζεται σε:

• πιο προχωρημένο στάδιο νόσου

• πιο επιθετική θεραπεία

• επιβαρυμένη πρόγνωση

Κάθε μεταβολή στον μαστό, όσο ασήμαντη κι αν φαίνεται, πρέπει να αξιολογείται άμεσα από εξειδικευμένο ιατρό.

Η σημασία της ενημέρωσης και της αποστιγματοποίησης

Η ενημέρωση και η αποστιγματοποίηση του καρκίνου του μαστού στους άνδρες αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για:

• έγκαιρη διάγνωση

• λιγότερο εκτεταμένες επεμβάσεις

• καλύτερη συνολική επιβίωση

Η ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και η σωστή ιατρική καθοδήγηση παραμένουν τα πιο ουσιαστικά βήματα πρόληψης.