Κύστεις

Οι κύστεις του μαστού είναι ένα από τα συχνότερα καλοήθη ευρήματα στις γυναίκες, ιδιαίτερα μεταξύ 30 και 50 ετών. Πρόκειται για στρογγυλές ή ωοειδείς κοιλότητες γεμάτες με υγρό και συνήθως έχουν άγνωστη αιτιολογία ή σχετίζονται με ορμονικές μεταβολές. Μπορεί να είναι πολλαπλές και να εντοπίζονται στον ένα ή και στους δύο μαστούς.

Διακρίνονται σε:

απλές κύστεις: με καθαρό υγρό και λεπτό τοίχωμα (η πιο συχνή μορφή)
επιπλεγμένες κύστεις: έχουν πυκνό περιεχόμενο και πολλές φορές διαφραγμάτια
σύνθετες κύστεις: μπορεί να υπάρχει συμπαγές στοιχείο στο τοίχωμα ή εντός της κύστης

Οι επιπλεγμένες και σύνθετες κύστεις απαιτούν κυτταρολογική εξέταση ή βιοψία σε περίπτωση που υπάρχει συμπαγές στοιχείο.

Συμπτώματα

Πολλές κύστεις δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία σε υπερηχογράφημα ή μαστογραφία. Όταν δίνουν συμπτώματα, αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

ψηλαφητή, κινητή μάζα με σαφή όρια
ευαισθησία ή πόνο, ιδιαίτερα πριν την έμμηνο ρύση
αίσθημα τάσης ή βάρους στον μαστό

Το μέγεθος μιας κύστης μπορεί να μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια του κύκλου.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει:

κλινική εξέταση μαστού
υπερηχογράφημα μαστών: βασική εξέταση για τη διάκριση κύστης από συμπαγή όγκο
μαστογραφία, εφόσον ενδείκνυται ανάλογα με την ηλικία
παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA) ή κόπτουσα βελόνα (core biopsy) σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Πότε μπορεί να είναι ανησυχητικές;

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, οι κύστεις δεν είναι επικίνδυνες. Χρειάζονται όμως πιο προσεκτικό έλεγχο όταν:

περιέχουν αίμα
έχουν πεπαχυσμένο (παχύ) τοίχωμα
περιέχουν συμπαγή στοιχεία στο εσωτερικό τους

Ποια είναι η αντιμετώπιση;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το είδος της κύστης και τα συμπτώματα:

δεν χρειάζεται θεραπεία όταν πρόκειται για απλή και ασυμπτωματική κύστη
παρακέντηση όταν προκαλεί πόνο ή έντονη ενόχληση
παρακολούθηση σε περιπτώσεις που χρειάζεται
χειρουργική αφαίρεση όταν υπάρχουν ύποπτα χαρακτηριστικά (σπάνια)

Κύστη ή συμπαγές ογκίδιο;

Πολλές γυναίκες που ψηλαφούν ένα ογκίδιο στο στήθος αναρωτιούνται αν πρόκειται για κύστη ή για συμπαγές ογκίδιο (όπως το ινοαδένωμα).

Η βασική διαφορά είναι η εξής:

η κύστη περιέχει υγρό, δηλαδή είναι μια μικρή κοιλότητα γεμάτη υγρό μέσα στον μαστό
το συμπαγές ογκίδιο αποτελείται από ιστό του μαστού, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στο ινοαδένωμα

Η διάκριση γίνεται κυρίως με υπερηχογράφημα μαστών, το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να δείξει αν ένα μόρφωμα περιέχει υγρό ή είναι συμπαγές.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις η διάκριση δεν είναι απόλυτα εύκολη, ιδιαίτερα όταν μια κύστη περιέχει πυκνό ή παχύρρευστο περιεχόμενο, το οποίο μπορεί να δώσει εικόνα που μοιάζει με συμπαγές μόρφωμα.

Σημαντικό μήνυμα:

Κάθε νέα ψηλαφητή αλλοίωση στον μαστό πρέπει να αξιολογείται από ειδικό. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για κάτι καλοήθες, όμως ο σωστός έλεγχος προσφέρει ασφάλεια και έγκαιρη διάγνωση.