Φυλλοειδής όγκος

Φυλλοειδής όγκος μαστού

Ο φυλλοειδής όγκος του μαστού είναι ένας σχετικά σπάνιος όγκος που αναπτύσσεται από τον συνδετικό ιστό (στρώμα) του μαστού. Πήρε το όνομά του από τη χαρακτηριστική μικροσκοπική εικόνα του, η οποία θυμίζει φύλλα. Αντιπροσωπεύει λιγότερο από 1% όλων των όγκων του μαστού και εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες ηλικίας 35–55 ετών.

Παρότι οι περισσότεροι φυλλοειδείς όγκοι είναι καλοήθεις, ένα ποσοστό μπορεί να εμφανίσει οριακή ή κακοήθη συμπεριφορά (φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα). Για τον λόγο αυτό, η σωστή διάγνωση και θεραπεία είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Συμπτώματα

Ο φυλλοειδής όγκος συνήθως εμφανίζεται ως:

• ψηλαφητή μάζα στον μαστό
• ταχεία αύξηση του μεγέθους της μάζας
• στρογγυλός ή λοβωτός όγκος με σχετικά σαφή όρια
• σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει διάταση του δέρματος του μαστού 

Συχνά ο όγκος μοιάζει κλινικά και απεικονιστικά με ινοαδένωμα, γεγονός που μπορεί να δυσκολεύει τη διάγνωση πριν από τη χειρουργική αφαίρεση.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό εξετάσεων:

• κλινική εξέταση μαστού
• υπερηχογράφημα μαστών
• μαστογραφία
• μαγνητική μαστογραφία (MRI μαστών)
• βιοψία με βελόνα (core biopsy)

Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις, η οριστική διάγνωση τίθεται μετά τη χειρουργική αφαίρεση και την ιστολογική εξέταση του όγκου.

Με βάση τα ιστολογικά χαρακτηριστικά, οι φυλλοειδείς όγκοι ταξινομούνται σε:

• καλοήθεις
• οριακούς (borderline)
• κακοήθεις (φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα)

Θεραπεία

Η βασική θεραπεία του φυλλοειδούς όγκου του μαστού είναι η χειρουργική αφαίρεση. Στην πράξη, σε όλες τις μορφές του (καλοήθεις, οριακές και κακοήθεις), η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί την κύρια και αποτελεσματικότερη επιλογή.

Η επέμβαση περιλαμβάνει εκτομή του όγκου με ευρεία χειρουργικά όρια (δηλαδή αφαίρεση με υγιή ιστό τουλάχιστον 1 εκατοστό γύρω από τον όγκο) ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος τοπικής υποτροπής.

Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση του όγκου μπορεί να πραγματοποιηθεί:

• ογκεκτομή με ευρεία όρια
• μαστεκτομή (σπάνια), όταν ο όγκος είναι πολύ μεγάλος, συνήθως με άμεση αποκατάσταση του μαστού

Στην κακοήθη μορφή του (φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα), συνήθως δεν απαιτείται αφαίρεση λεμφαδένων, καθώς οι μεταστάσεις στους μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνιες.

Υποτροπή και παρακολούθηση

Οι φυλλοειδείς όγκοι έχουν την τάση να υποτροπιάζουν τοπικά, ιδιαίτερα όταν η αφαίρεση δεν έχει επαρκή χειρουργικά όρια. Για τον λόγο αυτό συνιστώνται:

• σωστή αρχική χειρουργική αντιμετώπιση
• τακτική μετεγχειρητική παρακολούθηση

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή χειρουργική εκτομή με επαρκή όρια αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα για την επιτυχή αντιμετώπιση.